„Każde dziecko jest urodzonym przyrodnikiem.
Jego oczy z natury otwarte są na światło gwiazd,
piękno kwiatów i cud życia”
Ritu Ghatourey
Z początkiem lipca 2014 roku Ośrodek Działań Ekologicznych „Źródła”, we współpracy z Klubem Przyrodników, rozpoczął realizację nowego projektu edukacyjnego „W dziką stronę”. Celem Projektu jest budzenie wśród dzieci i dorosłych więzi z przyrodą. Przez najbliższe dwa lata intensywnie zachęcać się będzie dzieci, młodzież, nauczycieli, animatorów, rodziców do wypraw w przyrodę i szkolić nauczycieli i edukatorów ekologicznych do prowadzenia zajęć przyrodniczych w terenie, przy użyciu metod eksperymentalnych, doświadczalnych, edukacji leśnej, outdoor education.
Autorzy Projektu wychodzą z założenia, że Natura jest wspaniałą nauczycielką i tylko trzeba do niej wyjść i nauczyć się jej słuchać. Niepokoi ich coraz większe oderwanie się ludzi od przyrody i traktowanie jej, jako zasobu, z którego można czerpać bez końca. Czują, że „syndrom deficytu natury” jest poważnym problemem, a kontakt z przyroda jest ogromną wartością. Do udziału w Projekcie zaproszono nauczycieli otwartych na nowe metody, kochających przyrodę, wierzących w to, że czas spędzony z uczniami w lesie nie jest zmarnowaną lekcją, lecz wspaniałą okazją do poznawania świata i uczenia się o wiele efektywniej niż podczas lekcji z podręcznikiem. A przede wszystkim zaproszono dzieci i młodzież, którym się chce bawić i poznawać świat.
Projekt „W dziką stronę” jest dofinansowany ze środków EOG w ramach Programu PL02 „Ochrona różnorodności biologicznej i ekosystemów”.
Projekt składa się z kilku etapów:
- Międzynarodowa Konferencja „W dziką stronę” poświęcona edukacji terenowej
(27-28 września 2014r.); - Szkoła Trenerów Terenowej Edukacji Ekologicznej (27 września – 4 października 2014r.);
- Trzydniowe szkolenia terenowe dla nauczycieli (październik – listopad 2014r.);
- Cykle zajęć obejmujące pięć 5-godzinnych warsztatów terenowych dla uczniów
z wybranych 120 szkół z całej Polski (wiosna 2015r.); - Leśne Szkoły – pięciodniowe wyjazdy z intensywnym programem ekologiczno
– przyrodniczym dla 10 najbardziej aktywnych klas (jesień 2015); - Wydanie zbioru scenariuszy zajęć i poradnika edukacji terenowej (jesień 2015);
- Konferencja zamykająca Projekt (zima 2015/2016);
- Seminaria upowszechniające efekty Projektu połączone z pokazem filmu – reportażu
z Projektu i dystrybucją książek (wiosna 2016).
Do rekrutacji do Projektu, w imieniu Zespołu Szkół im. Marii Grzegorzewskiej w Zduńskiej Woli, przystąpiły opiekunki szkolnego Klubu Młodego Ekologa. Wiadomo było, że do Projektu może zostać przyjętych tylko 80 nauczycieli i edukatorów z całej Polski. Podczas rekrutacji chętni musieli wykazać się wiedzą i doświadczeniem z zakresu tematyki Projektu. W efekcie rekrutacji nauczycielki Zespołu Szkół – opiekunki szkolnego Klubu młodego Ekologa i koordynatorki ds. edukacji ekologicznej w Szkole oraz Sieci Szkół i Przedszkoli Ekologicznych w Zduńskiej Woli, we wrześniu 2014r. zostały przyjęte do Projektu.
W dniach 27-28 września 2014 roku obie Panie uczestniczyły w międzynarodowej Konferencji „W dziką stronę”, która odbyła się w Spale. Celem Konferencji była promocja nowatorskich metod edukacji ekologicznej w terenie, wymiana dobrych praktyk w zakresie terenowej edukacji ekologicznej w Polsce i na świecie oraz analiza możliwości realizacji edukacji ekologicznej wysokiej, jakości w realiach pracy szkoły.
Zakres tematyczny Konferencji obejmował następujące treści:
- Miejsce edukacji terenowej w edukacji dla zrównoważonego rozwoju;
- Specyfika edukacji w terenie na tle stacjonarnej edukacji ekologicznej;
- Znaczenie przyrodniczej edukacji terenowej dzieci i młodzieży dla zachowania różnorodności biologicznej, w tym znaczenie osobistego doświadczania przyrody
w kształtowaniu postaw prośrodowiskowych; - Edukator, trener, nauczyciel – kim jest i kim powinna być osoba realizująca edukację?;
- Przegląd metod używanych w edukacji przyrodniczej: outdoor education, adventure education, survival, sztuka, projekty edukacyjne;
- Dobre praktyki z zakresu outdoor education – przykłady z Polski i Europy;
- Warsztaty praktyczne z wykorzystaniem przedstawionych metod, prowadzone przez ekspertów;
- Rola instytucji wspierających w kształtowaniu edukacji terenowej (w sensie organizacyjnym, finansowym, merytorycznym, metodycznym);
- Edukacja przyrodnicza na terenach chronionych;
- Prezentacja celów planowanych działań w Projekcie „W dziką stronę”.
W ramach Konferencji nauczycielki Zespołu Szkół wzięły także udział w praktycznych warsztatach terenowych poświęconych prezentacji metod edukacji przyrodniczej, które prowadzone były równolegle w 20-osobowych grupach.
W dniach 26-28 października 2014 roku obie Panie uczestniczyły w szkoleniu dla nauczycieli „W dziką stronę”, które, podobnie jak Konferencja, odbyło się w Spale.
Celem szkoleń było umożliwienie nauczycielom zapoznania się, podczas praktycznych warsztatów, z ciekawymi, aktywizującymi formami terenowej edukacji ekologicznej, zapoznania ich z przykładami metod wykorzystywanych z sukcesem w edukacji dzieci i młodzieży w kraju i zagranicą, ukazanie wpływu praktycznego poznawania przyrody w nawiązywaniu z nią więzi i co za tym idzie kształtowaniem proekologicznych postaw u dzieci, a także zmotywowanie nauczycieli do częstego korzystania z możliwości, jakie daje edukacja w terenie.
Program szkolenia obejmował:
- Wiedzę przyrodniczą;
- Rozpoznawanie i znaczenie pospolitych gatunków i ekosystemów;
- Metody pracy w terenie, gry, zabawy, obserwacje przyrodnicze;
- Edukacja przez sztukę;
- Podstawy survivalu i bezpieczeństwo w terenie;
- Warsztaty poświęcone zaletom i sposobom organizacji zajęć w terenie (zielonych szkół, biwaków, wycieczek przyrodniczych, ogródka szkolnego).
